Upamiętniono polskich kolejarzy poległych i zamordowanych w czasie II wojny światowej
W dniu 17 września 2026 roku przed tablicą pamiątkową na frontonie Dworca Centralnego im. Stanisława Moniuszki w Warszawie zebrały się - podobnie jak przed rokiem - delegacje kolejarzy i poczty sztandarowe z całego kraju, aby oddać hołd wszystkim polskim kolejarzom poległym i zamordowanych w czasie II wojny światowej. Organizatorami uroczystości były Federacja Związków Zawodowych Kolejarzy, Fundacja Grupy PKP i Stacja Muzeum. Przybyli przedstawiciele Ministerstwa Obrony Narodowej, Urzędu Transportu Kolejowego, władz wojewódzkich i samorządowych, zarządów spółek kolejowych, organizacji związkowych i duszpasterstwa kolejarzy oraz mieszkańcy stolicy.
Zabierając głos w imieniu organizatorów, przewodniczący Federacji Związków Zawodowych Kolejarzy Jan Przywoźny, zaznaczył, że przelana krew i poświęcone życie bohaterskich kolejarzy w walce z hitlerowskim okupantem stanowi dla nas znamienny przykład patriotyzmu i bezgranicznego oddania sprawie odzyskania wolności i niepodległości. Na podkreślenie zasługuje zwłaszcza rola kolejarzy Warszawskiego Węzła Kolejowego, którzy w strukturach Polskiego Państwa Podziemnego zorganizowali grupy oporu, dezorganizując niemieckie zaopatrzenie na front wschodni. Brali też aktywny udział w aktach dywersji i sabotażu, wysadzając tory kolejowe wokół Warszawy, uszkadzając tabor i błędnie kierując pociągi, co paraliżowało ruch niemieckich transportów. Kolejarze stawili się także w pierwszym szeregu w godzinie „W”, podejmując z bronią walkę podczas Powstania Warszawskiego oraz realizując zadania taktyczne, w tym blokadę linii średnicowej i niszczenie infrastruktury kolejowej, krzyżując w ten sposób plany przemieszczania się niemieckich oddziałów. Wielu z bohaterskich polskich kolejarzy, w tym robotników, maszynistów i dyżurnych ruchu Warszawskiego Węzła Kolejowego za swoje oddanie Ojczyźnie zostało rozstrzelanych lub wywiezionych do obozów koncentracyjnych.Jan Przywoźny przypomniał, że uroczystości odbywają się w dniu kolejnej rocznicy sowieckiej napaści na Polskę w 1939 roku, co ma swoje odniesienie do aktualnej sytuacji, którą jest wywołana przez Rosję wojna na Ukrainie i realne zagrożenie także dla Polski. - Wymaga to od nas wszystkich szczególnej troski o zapewnienie Polsce pokoju i bezpieczeństwa. To także nasze zobowiązanie wobec poprzedzających nas pokoleń – stwierdził Jan Przywoźny.
Na zakończenie pod tablicą pamiątkową złożono wieńce i wiązanki kwiatów oraz zapalono znicz od Federacji Związków Zawodowych Kolejarzy.
Zwieńczeniem uroczystości była Msza św. w kościele św. Barbary odprawiona w intencji poległych i zamordowanych kolejarzy podczas II wojny światowej.
W uroczystości wzięły udział m.in. poczty sztandarowe: Federacji ZZK w składzie: Mirosław Artecki, Anna Ośko i Mariusz Kwartnik, Związku Zawodowego Kolejarzy Śląskich w składzie: Przemysław Potocki, Czesław Grygierek i Andrzej Tkaczyk, Związku Zawodowego Kolejarzy RP w Gdańsku w składzie: Marek Piotrowski, Henryk Bronk i Anna Derlecka, Związku Zawodowego Kolejarzy Małopolski w składzie: Tomasz Antończyk, Monika Benc-Antończyk i Jakub Czarnecki oraz ZZK OC Międzyzakładowej Organizacji Związkowej Pasażerskich Przewozów Regionalnych w składzie: Sławomir Krzak, Anna Ołdak i Danuta Banaszek.
